Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo: Ne dozvoljava se izgradnja parka vojne tehnike na Slobodištu

Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo obavestio je Gradsku upravu Kruševac, odnosno odeljenje za urbanizam i građevinarstvo da, postupajući po zahtevu tog odeljnja za izdavanje lokacijskih uslova za radove na izgradnji izložbenog parka vojne opreme na delovima katastarskih parcela br. 2610/12, 2610/9, 6170 i 2610/11, ne može izdati mere tehničke zaštite te da se na tom prostoru ne može dozvoliti izgradnja parka vojne opreme. Zavod je predložio da se za pomenuti park predvidi lokacija koja nije deo nepokretnog kulturnog dobra, a sve prema muzeološkim standardima i principima.  

– Memorijalni kompleks Slobodište stavljen je pod zaštitu kao znamenito mesto – mesto stradanja, sećanja i komemoracije. Na osnovu analize svojstava kulturnog dobra i ciljeva njegove zaštite zaključeno je da izložbeni park vojne opreme nije usklađen sa memorijalnom funkcijom, značenjem i integritetom kulturnog dobra, pa se ne može dozvoliti njegova izgradnja, jer bi bila u suprotnosti sa članom 3. Odluke o proglašavanju kulturnog dobra – piše u dokumentu Zavoda od 17. juna.

Zavod u dopisu koji je potpisala direktorka Katarina Grujović Brković, navodi da je Memorijalni kompleks Slobodište remek – delo arhitekte Bogdana Bogdanovića, koje je sa još 10 memorijala iz Srbije, uz memorijale još četiri balkanske zemlje, u postupku nominacije za UNESKO Listu svetske kulturne i prirodne baštine.

– Slobodište, kao kompleks začetnik lend-arta, valorizovano je kao kulturno dobro sa najvišim vrednostima od strane internacionalne komisije, pa bi svaka intervencija u okviru kompleksa narušila integritet i autentičnost dobra, nanela štetu ugledu Republike Srbije i Grada Kruševca, a samim tim mogla i ugroziti transnacionalnu nominaciju – piše u dokumentu Zavoda.

Zavod takođe navodi da je izložbeni park vojne opreme, kao deo vrednog kulturnog nasleđa, prihvatljiv i poželjan, ali ne na Idejnim rešenjem predviđenoj lokaciji:

– Izgradnju navedenog izložbenog parka treba predvideti na lokaciji koja nije deo nepokretnog kulturnog dobra, a sve prema muzeološkim standardima i principima.

Deo javnosti odreagovao je krajem maja, kada su počeli radovi na delu Slobodišta, na parceli ka parku „Šarengrad“, a gde se pravi izložbeni kompleks vojne opreme. Tada je nastala građanska inicijativa „Odbranimo Slobodište“, koja je organizovala više okupljanja, animirala je stručnu javnost, obratila se nadležnim institucijama, a u saradnji sa Zborom građana Kruševac organizovala potpisivanje peticije protiv izgradnje pomenutog parka. Kruševački studenti u blokadi su takođe stali u odbranu Slobodišta te za nedelju, 21. jun, najavili okupljanje na trgu glumaca od 18 časova, a pola sata kasnije šetnju do Slobodišta.

Podsetimo da je građanska incijativa „Odbranimo Slobodište“, koja je okupila brojne stručnjake, sačinila Deklaraciju za očuvanje Memorijalnog parka Slobodište, u kome je navela da za za početu izgradnju parka vojne opreme na delu Slobodišta ne postoji odgovarajuća dokumentacija niti potrebne saglasnosti, da građani Kruševca kao ni stručna javnost nisu dobili priliku da se izjasne o ovako značajnoj promeni u prostoru koji pripada svima. Deklaracijom je zatraženo da se na pomenutoj lokaciji hitno obustave radovi, a narušene zelene površine u šuma obnove, da je Izložbeni park vojne opreme izmesti na lokaciju koja nije kulturno dobro te da se Memorijalni park Slobodište u celosti očuva.

Povodom izgradnje izložbenog parka vojne opreme na Slobodištu reagovali su  tokom proteklih dana Udruženje arhitekata Srbije, Arhitektonski fakultet iz Beograda, Nacionalni komitet ICONOS (Međunаrodni sаvet zа spomenike i spomeničke celine, Centar za istraživanje i valorizaciju graditeljskog nasleđa stručni pojednici te intelektualci među kojima i proslavljeni reditelj, Kruševljanin Nebojša Bradić te Svi su istakli da je potrebno očuvati integritet i celovitosti Memorijalnog kompleksa Slobodišta, bez njegovog menjanja ili dodavanja sadržaja.

J. B.