Udruženje vinogradara i vinara „Župa“ saopštilo je da se protivi nameri da se transfer stanica za pretovar i dalji transport komunalnog otpada locira na području sela Zleginja ili Novaci, kako je predviđeno Nacrtom regionalnog plana upravljanja otpadom za Rasinski okrug. Podsetimo da je pomenuti Nacrt na javnom uvidu do 11. septembra, a javna rasprava je održana u Kruševcu 25. avgusta. Reč je o dokumentu koji obuhvata Kruševac i pet opština, među kojima je Aleksandrovac. On je izazvao burne reakcije u župskoj javnosti, jer je predvideo formiranje transferne stanice za otpad u selu Gornja Zleginja.
– Smatramo da su predložene lokacije neprihvatljive i da bi njihovim izborom bili neposredno ugroženi interesi velikog broja vinogradara, vinara i drugih poljoprivrednih proizvođača koji žive i proizvode upravo na ovom području – saopštilo je Udruženje.
Župa Aleksandrovačka je, podseća Udruženje u saopštenju, prostor sa dugom i prepoznatljivom tradicijomvinogradarstva, vinarstva i poljoprivredne proizvodnje, dodajući da njena vrednost nije samo u ekonomskom značaju proizvodnje, već u specifičnom prirodnom ambijentu, očuvanosti prostora i reputaciji područja koje proizvodi hranu i piće visokog kvaliteta.
– Izgradnja transfer stanice za komunalni otpad u neposrednom okruženju poljoprivrednih i vinogradarskih površina nije u skladu sa takvom namenom i karakterom ovog prostora. Transfer stanica podrazumeva dovoz, privremeno zadržavanje, pretovar i dalji transport komunalnog otpada. Nezavisno od toga kako će objekat biti tehnički projektovan i kojim će se merama nastojati da se njegov uticaj ograniči, sama priroda takvog postrojenja nosi potencijalne rizike po kvalitet životne sredine, uključujući moguće neprijatne mirise, pojavu insekata i drugih štetočina, buku, povećan saobraćaj teretnih vozila, kao i rizike od zagađenja zemljišta i voda u slučaju nepravilnog rada ili akcidentnih situacija – piše u saopštenju.
Udruženje konstatuje da to nisu zanemarljivi rizici za vinogradarsko i poljoprivredno područje. Podseća da brojni članovi Udruženja žive i privređuje upravo na području koje bi bilo neposredno ili posredno pogođeno izborom ovih lokacija.
Udruženje ističe da je u poslednjih nekoliko godina značajan broj poljoprivrednika sa tog područja počeo proceduru uvođenja i sertifikacije organske proizvodnje, što je proces koji se ne može započeti i završiti preko noći:
– Proizvodnja na višegodišnjim zasadima, uključujući vinovu lozu, zahteva period konverzije od najmanje tri godine, uz kontinuiranu primenu pravila organske proizvodnje i kontrolu ovlašćenih kontrolnih organizacija. Tokom tog perioda proizvođač već snosi troškove i prihvata proizvodne uslove koji često podrazumevaju niže prinose, dok proizvod još ne može da se prodaje pod punim statusom organskog proizvoda.
To znači, kako je navedeno, da su proizvođači su godinama ulagali novac, rad i vreme u nešto što treba da predstavlja njihovu buduću konkurentsku prednost.
Udruženje ističe da se organska proizvodnja upravo zasniva na strogim pravilima čiji je jedan od osnovnih ciljeva zaštita životne sredine i očuvanje prirodnih resursa. Objašnjava da bi postavljanje transfer stanice za komunalni otpad bilo rizik za te proizvođače:
– Pored neposredne materijalne štete koja bi mogla nastati proizvođačima, ovakva odluka bi poslala i potpuno pogrešnu poruku svima koji su se opredelili da svoju proizvodnju unaprede i usmere ka višim standardima kvaliteta i zaštite životne sredine. Ne sme se zanemariti ni uticaj koji sama lokacija postrojenja za prihvat i pretovar otpada može imati na imidž i prepoznatljivost Župe kao vinogradarskog i poljoprivrednog kraja.
Udruženje se, kako je saopštilo, ne protivi rešavanju problema upravljanja otpadom u Rasinskom okrugu, ali navodi da „rešavanje jednog ekološkog problema ne sme da stvara nove rizike na području čiji su najvažniji resursi upravo očuvana životna sredina, poljoprivredno zemljište i proizvodnja kvalitetne hrane i pića“.
Udruženje vinogradara i vinara „Župa“ poziva nadležne institucije, lokalne samouprave, stručnu javnost i sve građane da prilikom donošenja konačne odluke uvaže interese ljudi koji na ovom prostoru žive i proizvode i da se za transfer stanicu pronađe druga, za poljoprivredu, vinogradarstvo i životnu sredinu manje osetljiva lokacija.
– Župa mora ostati prostor u kojem se proizvode hrana i vino, a ne prostor u kojem se pretovaruje komunalni otpad – poručuje Udruženje vinogradara i vinara „Župa“.
J.B.